Branża budowy maszyn stoi przed wyzwaniami bez precedensu: rosną koszty operacyjne, brakuje wykwalifikowanych pracowników, nasila się globalna konkurencja i pojawiają się nowe bariery handlowe, a jednocześnie wyraźnie zmieniają się oczekiwania klientów. Na tym tle rysuje się sześć kluczowych kierunków rozwoju, które zasadniczo wpływają na to, jak producenci maszyn projektują, wytwarzają i dostarczają swoje rozwiązania. Raphael Conzen, Machinery OEM Segment Strategy & Offer Management Leader EMEA w firmie Eaton, wyjaśnia, w jaki sposób energooszczędne, cyfrowo połączone i przyjazne w obsłudze systemy mogą pomóc producentom maszyn sprostać tym wyzwaniom, a zarazem wesprzeć ich klientów w skutecznym prowadzeniu działalności mimo obecnej presji.
- Monitorowanie zużycia energii
Gwałtownie rosnące ceny energii wciąż silnie obciążają przemysł, szczególnie w Niemczech. Koszt energii elektrycznej dla odbiorców przemysłowych sięga tam około 14 centów za kWh – znacznie powyżej średniej europejskiej wynoszącej 12 centów i wyraźnie niższych stawek na poziomie 8 centów w Stanach Zjednoczonych i Chinach. Producenci maszyn muszą dostosować się do klientów, którzy szukają sposobów na złagodzenie tej presji kosztowej. Rozwiązania precyzyjnie monitorujące zużycie energii dają istotną przewagę na rynku, na którym o decyzjach zakupowych coraz częściej przesądza całkowity koszt posiadania (TCO).
Doświadczenie firmy Eaton pokazuje, że producenci maszyn coraz częściej sięgają po rozwiązania o wyższej efektywności energetycznej, takie jak bardziej niezawodne układy sterowania silnikami. Zapewniają one optymalną pracę urządzeń, zapobiegają energochłonnym przestojom, umożliwiają optymalizację predykcyjną i ograniczają straty energii wynikające z zaniedbań w utrzymaniu ruchu.
- Wykorzystanie szans, jakie otwiera transformacja energetyczna
Przyspieszająca transformacja energetyczna otwiera przed producentami maszyn znaczące możliwości. Wynikają one przede wszystkim ze wzrostu w sektorze energii odnawialnej. Sektor ten tworzy nowe obszary działalności i źródła przychodów wykraczające poza tradycyjną produkcję, pozwalając wykorzystać dotychczasowe kompetencje w zakresie maszyn precyzyjnych do innowacyjnych zastosowań.
W Niemczech przykładem jest intensywna rozbudowa infrastruktury ładowania pojazdów elektrycznych, która napędza popyt w całym ekosystemie – od stacji ładowania i systemów rozdziału energii po przyłącza sieciowe, platformy płatnicze i rozwiązania do zarządzania siecią. Producenci maszyn są dobrze przygotowani, by na tym skorzystać: mogą wytwarzać i instalować stacje ładowania, opracowywać układy przekształtnikowe oraz oferować rozwiązania zintegrowane, takie jak systemy prowadzenia kabli, złącza i układy chłodzenia do ładowarek dużej mocy. Podobne możliwości wzrostu pojawiają się w obszarze bateryjnych magazynów energii oraz techniki grzewczej, wentylacyjnej i klimatyzacyjnej (HVAC). Zastosowania te stawiają wysokie wymagania w zakresie niezawodności, efektywności kosztowej, skalowalności i zgodności z przepisami – a więc w obszarach, w których producenci maszyn mogą wykorzystać swoją dogłębną wiedzę i doświadczenie.
- Odpowiedź na rosnące wymagania w zakresie produktywności dzięki cyfrowym innowacjom
Tempo innowacji przyspiesza jednak nie tylko w branżach wzrostowych, takich jak energetyka odnawialna – dziś jest ono nieodzowne we wszystkich sektorach: od motoryzacji, przez przemysł wytwórczy, po energetykę i usługi komunalne. Producenci maszyn odczuwają coraz większą presję, by skracać cykle rozwojowe i szybciej wprowadzać produkty na rynek. Jednym z rozwiązań są inwestycje w perspektywiczne architektury projektowe, obejmujące gotowe bloki sterowania, modele cyfrowych bliźniaków oraz rozbudowane biblioteki komponentów.
Te cyfrowe bloki zostały już zwalidowane, można je łatwo rekonfigurować, wykorzystywać ponownie lub skalować oraz szybko integrować z nowymi projektami. Zamiast tworzyć układ sterowania silnikiem od podstaw, producenci maszyn mogą oprzeć się na gotowych blokach cyfrowych, które zawierają już m.in. odpowiednie specyfikacje, oprogramowanie wbudowane, algorytmy optymalizacji zużycia energii i funkcje konserwacji predykcyjnej. Takie podejście znacząco skraca czas prac rozwojowych, ogranicza liczbę błędów i uelastycznia proces projektowania.
- Wdrażanie inteligentnych procesów biznesowych opartych na danych
Cyfrowe innowacje wpisują się w szerszy trend przechodzenia na procesy oparte na danych. Transformacja cyfrowa w niemieckich fabrykach trwa w najlepsze i otwiera nowe możliwości inteligentnego, opartego na danych zarządzania produkcją. Maszyny są coraz częściej wyposażane w czujniki i inteligentne urządzenia monitorujące określone parametry pomiarowe. Często pomijanym wyzwaniem jest dla producentów maszyn okablowanie i integracja tych urządzeń. Dlatego coraz częściej poszukują oni inteligentnych rozwiązań okablowania typu plug-and-play, które bezproblemowo integrują się ze standardowymi magistralami obiektowymi (fieldbus), skracając czas instalacji i obniżając jej koszty.
Takie uproszczenie pozwala producentom maszyn oferować dodatkowe usługi, na przykład konserwację predykcyjną i zdalny monitoring. Wykorzystanie danych maszynowych – dzięki zaawansowanej analityce i optymalizacji – pomaga też wyraźnie wyróżnić produkty na tle konkurencji oraz umożliwia budowanie modeli biznesowych opartych na powtarzalnych przychodach.
- Zapewnienie cyberbezpieczeństwa w coraz silniej połączonym środowisku
Rosnąca łączność otwiera przed producentami maszyn nowe możliwości biznesowe, ale zarazem naraża ich na coraz liczniejsze cyberataki i naruszenia bezpieczeństwa. Cyberataki i szpiegostwo gospodarcze kosztowały niemieckie firmy blisko 300 miliardów euro w samym ubiegłym roku. W miarę jak zakłady produkcyjne są coraz silniej połączone za pośrednictwem inteligentnych systemów, a atakujący chętniej sięgają po sztuczną inteligencję, rośnie presja na wdrażanie przez producentów maszyn zaawansowanych zabezpieczeń.
Standardem branżowym stały się już strategie takie jak „security by design” – czyli zabezpieczenia wbudowane w rozwiązanie od podstaw, a nie dodawane na końcu – architektury „zero trust” oraz ścisła kontrola dostępu. Nowoczesne narzędzia umożliwiają płynny zdalny monitoring prowadzony przez zespoły ekspertów, wczesne wykrywanie anomalii i proaktywną optymalizację rutynowej konserwacji, co ogranicza ryzyko i zapewnia szybką reakcję w razie ataku.
- Rozwiązanie problemów kadrowych dzięki intuicyjnej i przyjaznej obsłudze
Choć większość obecnych trendów napędzają technologie, jeden z nich pozostaje ściśle związany z ludźmi: to niedobór pracowników. Dla zakładów produkcyjnych jest to dziś największe wyzwanie. Pokolenie wyżu demograficznego masowo odchodzi na emeryturę, przez co firmom coraz trudniej obsadzić wakaty nowymi talentami. Jednocześnie dostosowanie się do nowych procesów w inteligentnych fabrykach stanowi wyzwanie zarówno dla nowo zatrudnionych, jak i dla doświadczonej załogi.
Zakłady produkcyjne potrzebują więc maszyn intuicyjnych i łatwych w obsłudze, aby móc szybko przeszkolić nowych pracowników i usprawnić dotychczasowe procesy. Producenci maszyn wspierają je w tym, projektując interfejsy użytkownika, które ułatwiają dotarcie do istotnych informacji i upraszczają interakcję człowieka z maszyną. Takie podejście nie tylko skraca czas szkolenia, lecz także ogranicza liczbę błędów, a tym samym zmniejsza liczbę przestojów.
Od presji do postępu
Opisane trendy nie są wizją przyszłości, lecz bieżącą rzeczywistością rynkową. Producenci maszyn, którzy potraktują tych sześć zjawisk jako powiązane ze sobą szanse, a nie odosobnione problemy, wyjdą z tego okresu głębokiej transformacji silniejsi. Zyskają w ten sposób szansę, by stać się niezastąpionymi partnerami w otoczeniu, w którym o sukcesie decydują zdolność adaptacji i innowacyjność. Efektywność energetyczna przestaje być wyłącznie kwestią kosztów i ekologii, a staje się przewagą konkurencyjną. Transformacja cyfrowa z technologicznego udoskonalenia przeradza się w rewolucję modeli biznesowych. Cyberbezpieczeństwo z wymogu zgodności z przepisami staje się fundamentem zaufania. Przyjazna obsługa z miłego dodatku zmienia się w warunek sprawnego działania. Przyszłość należy do tych, którzy dzisiejszą presję przekują w jutrzejsze przewagi strategiczne.
Autor: Raphael Conzen, Machinery OEM Segment Strategy & Offer Management Leader EMEA
